निवृत्ती नाईकरे पाटील
एखाद्या प्रसिद्ध व्यक्तीचा मृत्यू झाल्यानंतरच सर्वसामान्य जनतेला जन्म जीवन व मृत्यूचे तत्वज्ञान का आठवते?
जेव्हा एखादी प्रसिद्ध व्यक्ती (सेलिब्रेटी) अचानक हे जग सोडून जाते, तेव्हा सर्वसामान्य लोकांमध्ये जीवन, मृत्यू आणि अस्तित्वाच्या तत्त्वज्ञानाबद्दल मोठ्या प्रमाणावर चर्चा सुरू होते.
असे घडण्यामागे काही महत्त्वाची मानसशास्त्रीय आणि सामाजिक कारणे आहेत.
अमरत्वाचा भास तुटणे-सेलिब्रेटी हे लोकांच्या नजरेत यशस्वी, श्रीमंत आणि सर्व सोयी-सुविधांनी समृद्ध असतात. त्यांच्याकडे पाहून सामान्य माणसाला असे वाटते की ते आपल्यापेक्षा वेगळे आणि सुरक्षित आहेत. पण जेव्हा त्यांचा मृत्यू होतो, तेव्हा “मृत्यू कोणालाच सोडत नाही” या कटू सत्याची जाणीव तीव्रतेने होते.
स्वतःच्या अस्तित्वाची जाणीव- प्रसिद्ध व्यक्तीच्या मृत्यूमुळे लोकांना स्वतःच्या किंवा आपल्या जवळच्या व्यक्तींच्या मृत्यूची आठवण होते. त्यामुळे “आपण काय कमावले?”, “आपण आयुष्य कसे जगत आहोत?” असे प्रश्न लोक स्वतःला विचारू लागतात.
सोशल मीडियाचा प्रभाव- आजकाल सेलिब्रेटींच्या मृत्यूनंतर सोशल मीडियावर श्रद्धांजली वाहण्याची आणि तत्त्वज्ञान सांगण्याची जणू स्पर्धाच सुरू होते. “आयुष्य खूप लहान आहे”, “आनंदी राहा”, “द्वेष सोडून द्या” असे संदेश अचानक सर्वत्र दिसू लागतात.
अचानक झालेला आघात- अनेकदा सेलिब्रेटींचा मृत्यू अपघाती, अकाली किंवा आत्महत्येमुळे होतो. अशा धक्कादायक बातम्या माणसाला क्षणभर थांबायला आणि जीवनाचा विचार करायला भाग पाडतात.
पण यातली शोकांतिका अशी की…
हे आठवलेले तत्त्वज्ञान फार काळ टिकत नाही. काही दिवसांनंतर मीडिया आणि सोशल मीडियावरील ती चर्चा थांबते आणि सामान्य जनता पुन्हा आपल्या रोजच्या दगदगीत, पैशांच्या मागे धावण्यात व्यस्त होते.
